Mid-Century in de hal: de kapstok met notenhout, messing en strakke vormen

Op de foto: Equo Barstool

Wat is de mid-century-stijl?

Mid-Century Modern verwijst naar het design uit de naoorlogse periode, grofweg van het midden van de jaren 1940 tot het einde van de jaren 1960. Nieuwe productietechnieken, zoals vormgeperst gelamineerd hout, werden gecombineerd met ambachtelijke tradities. Het resultaat waren meubels en objecten met strakke lijnen, organische vormen en een lichtheid die tot op de dag van vandaag modern aandoet. Kenmerkend zijn slanke, vaak conisch toelopende poten, zichtbare houtnerf, eerlijke materialen en een duidelijke functie zonder franje.

Welke houtsoorten zijn kenmerkend voor mid-century-meubels?

De kern van deze stijl wordt gevormd door donkere houtsoorten met een levendige nerf: teak uit de Scandinavische meubelproductie, Amerikaans notenhout en vooral palissander. Deze houtsoorten werden meestal geolied in plaats van gelakt – zo blijft het oppervlak warm en aangenaam om aan te raken, en staat de nerf centraal. Eén enkel meubelstuk van donker hout is vaak al voldoende om een ruimte het typische karakter te geven.

Op de foto: Spin in notenhout

Waarom is palissander tegenwoordig een probleem?

Palisander was destijds het luxe hout bij uitstek. De bekendste soort, het Braziliaanse Rio-palisander, werd echter door de vraag vanuit de meubel- en instrumentenindustrie zo intensief gekapt dat het sinds 1992 onder de hoogste beschermingsstatus van de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde dier- en plantensoorten (CITES) valt. Wie vandaag de dag in de EU voorwerpen van Rio-palisander wil verkopen, heeft een officiële verhandelingsvergunning nodig. Sinds 2017 vallen bovendien alle palisandersoorten onder CITES-controle.

Zelfs klassiekers moesten zich aanpassen: de Eames Lounge Chair uit 1956 werd tot begin jaren negentig gefineerd met Rio-palissander, tegenwoordig is hij onder andere verkrijgbaar in notenhout en kersenhout. Voor de donkere mid-century-look is notenhout daarom tegenwoordig de voor de hand liggende keuze: diepbruin, met een fijne nerf en zonder problemen op het gebied van de bescherming van bedreigde diersoorten.

Welke rol spelen messing en metaal?

Metaal zet de accenten in de mid-century-stijl: beslag, lampvoeten, handgrepen en frames van messing of zwart staal. Messing brengt warmte en glans in het donkere hout, zwart metaal zorgt voor grafische lijnen. Daarbij komt glas, graag getint in brons of rookgrijs. De kunst zit hem in de dosering: een paar glanzende details in plaats van veel goud. Wie het liever wat rustiger heeft, vindt in het bronskleurige glas van de Cres Mirror een ingetogen alternatief.

Op de foto: Equo Barstool

Welke ontwerpers hebben de stijl bepaald?

Charles en Ray Eames, Arne Jacobsen, Hans J. Wegner, Finn Juhl, George Nelson, Eero Saarinen, Isamu Noguchi, Kay Bojesen – en in Duitsland Egon Eiermann.

Mid-century ontmoet hedendaags design: zo kun je deze stijlen combineren

De volgende stukken zijn geen mid-century-ontwerpen en willen dat ook niet zijn. Ze laten zien hoe hedendaags design de houtsoorten, vormen en kleuren uit dat tijdperk in de gang kan aanvullen.

Op de foto: Spin in notenhout

Donker hout aan de muur

Spin is geen ontwerp uit het midden van de vorige eeuw. Maar het massieve notenhout, het geoliede oppervlak en de gedraaide vorm sluiten naadloos aan bij de houtsoorten en lijnen van die stijl. De kapstokhaak Spin van notenhout, ontworpen door Andreas Kowalewski, wordt in een al lang bestaande draaierij in het Münsterland uit één stuk massief hout gedraaid – afzonderlijk naast de deur of in een rij als kapstok.

Een houten object met karakter

Houten dieren behoren al sinds de jaren 50 tot de favoriete objecten van deze stijl. De Olifant van massief notenhout van Andreas Kowalewski is een hedendaags ontwerp – naast klassiekers uit de jaren 50 zorgt hij voor een eigen, eigentijds accent.

Op de foto: Cres Mirror in brons

Een spiegel met getint glas

De ronde Cres Mirror van Design Studio NIRUK is verkrijgbaar met bronskleurig getint glas. De tint past bij het warme kleurenpalet van de stijl, zonder er direct naar te verwijzen.

Hoe voorkom ik dat de gang te bruin wordt?

De meest voorkomende fout bij de mid-century-stijl: hout op hout op hout, totdat alles één warm maar vaag geheel wordt. De ontwerpers uit die tijd combineerden hun houtsoorten daarom altijd met contrasten:

• Kleur: Mosterdgeel, oranje en olijfgroen waren de accentkleuren van de tijd. De porseleinen beeldjes Cat & Dog in curcuma orange of night blue of de Olifant in forest green vullen dit aan met precies zulke kleuraccenten.
• Lichte oppervlakken: Een witte of lichtgrijze muur laat donker hout pas echt tot zijn recht komen.
• Grafische lijnen: Zwart staal en glas doorbreken de warmte. De Concierge Mirror van Andreas Kowalewski combineert een spiegel, een zwarte lijst en een plank van licht eikenhout – modern genoeg om een tegenwicht te bieden aan het notenhout.
• Hout combineren: een licht accent in essen of eiken naast notenhout oogt levendiger dan één uniforme tint.